Dünyanın Hareketleri

Dünyanın Hareketleri
Dünyanın Hareketleri Nelerdir?
Dünya’nın uzay içersinde çoğu değişik hareketi vardır. Fakat canlı yaşamını tesirleyen iki mühim hareketi vardır.
1. Dünya’nın ekseni çevresindeki günlük hareketi
2. Dünya’nın Güneş çevresindeki senelik hareketi

Dünyanın Günlük Hareketi
Dünya’nın ekseni çevresinden batıdan doğuya doğru ı 24 saatlik bir turuna Dünyanın günlük hareket denir.

Dünyanın günlük hareketi
Dünyanın günlük hareketi
Yer Ekseni : Kutup noktalarını birleştiren ve Dünya’nın merkezinden geçtiği var kabul edilen çizgiye denir.

Çizgisel sürat : Dünya’nın ekseni çevresindeki dönüşü esnasında birim saatinde aldığı yolun km. cinsinden değerine çizgisel sürat denir. Dünya’nın şekline bağlı olarak Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe çizgisel sürat azalır.


Açısal sürat : Dünya’nın ekseni çevresindeki dönüşü esnasında birim saatinde aldığı yolun açı cinsinden değerine açısal sürat denmektedir.

Not: Çizgisel sürate tesir eden Dünyanın günlük hareketidir. Çizgisel süratin Ekvatordan kutuplara doğru azalmasının sebebi Dünyanın şeklidir.

Dünyanın Günlük Hareketinin Sonuçları
Dünya’nın ekseni çevresindeki hareketine bağlı olarak gün içersinde;

Gece ve gündüz birbirini takip eder.
Doğunun ulusal saati daima ileri, batının ulusal saati ise daima geridedir.
Güneş doğudaki yerlerde erken doğar, erken de batar; batıdaki yerlerde ise geç doğar, geç de batar.
Güneş ışınlarının bir merkeze geliş açısı değişir.
Güneş ışınlarının atmosferde tutulma seviyesi gün içersinde değişir.
Cisimlerin gölge boyları değişir.
Sıcaklık ve basınç değerleri değişir.
Sıcaklık değişmelerine bağlı olarak kayalarda fiziksel ayrışma meydana gelir.
Basınç değişmelerine bağlı olarak meltem rüzgarları meydana gelir.
Ana yönler meydana çıkar.
Yerel saat farkları meydana gelir (Bir noktanın ulusal saati sıksık olarak değişir).
Dinamik basınç merkezleri meydana gelir. (30″ enlemler çevresinde DYB ve 60″ enlemler çevresinde DAB meydana gelir.)
Merkezkaç kuweti meydana gelmesine bağlı olarak okyanus akıntılarında ve sıksık rüzgarlarda sapmalar meydana gelir.
Sürekli rüzgarlar Kuzey Yarım Küre’de sağa, Güney Yarım Küre’de ise sola sapar.
Dünyanın Yıllık Hareketi
Dünya’nın hareketleri ve sonuçları, güneş çevresinde dünyanın 365 gün 6 saatlik bir turuna dünyanın senelik hareketi denir. Dünya senelik hareketi esnasında saatte ortalama 108 000 km sürat ile 939 milyon km yol alır. Dünya Güneş çevresindeki bu turunu elips şeklindeki bir yörüngede yapar.

Eksen Eğikliği
Dünyanın senelik hareketi
Yörünge:  Dünya’nın Güneş çevresindeki hareketi esnasında izlediği yola yörünge denir. Bu yörünge elips şeklindedir.

Ekliptik (Yörünge) Düzlemi:  Dünya’nın elips şeklindeki yörüngesinden geçtiği varkabul edilen düzleme ekliptik ya da yörünge düzlemi denir.

Dünyanın Elipsoit Yörüngesinin Sonuçları
Dünya, Güneş çevresindeki hareketi esnasında bazı durumlarda Güneş’e yaklaşır, bazı durumlarda de uzaklaşır. Dünya’nın Güneş’e en yakın bulunduğu tarih (günberi tarihi) 3 Ocak, en uzak bulunduğu tarih (günöte tarihi) 4 Temmuz’dur.
Dünya’nın Güneş çevresindeki dönüş sürati değişir. Dünya Güneş’e yaklaştığı vakit çekim tesirsine bağlı olarak yörüngede daha süratli hareket ederken, uzaklaştığı vakitlerde daha yavaş hareket eder.

Mevsim süreleri değişiklik gösterir. Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi 92 gün sürerken Güney Yarım Küre’de yaz mevsimi 89-90 gün sürer.

Kuzey Yarım Küre’de sonbahar başlangıcı iki gün gecikerek 23 Eylül olur.
Şubat ayı iki gün kısa sürerek 28 gün olur.
Dünyanın Hareketleri  
Dünyanın Hareketleri
Eksen Eğikliği: Ekvator düzlemi ile yörünge düzlemi arasında 23° 27″bir açı vardır. Bu açıya eksen eğikliği denir.Yer ekseni ile Yörünge düzlemi arasındaki 66° 33″lık açı da eksen eğikliğini bağlı olarak oluşmuştur.

Eksen Eğikliği ve Yıllık Hareketin Sonuçları
Dönenceler ve kutup daireleri meydana gelir.
Matematik iklim kUşakları meydana gelir. 0° ile 30° enlemleri arası tropikal kUşak, 30° ile 60° enlemleri arası orta kUşak,60° ile 90° enlemleri arası ise kutup kuşağıdır.
Yıl içersinde güneş ışınlarının geliş açısı değişir. Yıl içersinde güneş ışınları dönencelere bir defa, dönenceler arasına iki defa dik düşer.
Yıl içersinde cisimlerin gölge boyları değişir.
Yıl içersinde sıcaklık ve basınç değerleri değişir.
Yıllık sıcaklık ve basınç değişmelerine bağlı olarak Muson rüzgarları meydana gelir.
Aydınlanma dairesinin sene içersinde sınırı değişir. Aydınlanma dairesi kutup noktaları ile kutup daireleri arasında yer değiştirir.

Mevsimler meydana gelir. (Aynı anda değişik yarım kürelerde değişik mevsimler meydana gelir.)
Yıl içersinde Güneş’in doğuş ve batış saati değişir.
Yıl içersinde Güneş’in doğuş ve batış yeri değişir.
Yıl içersinde gece ve gündüz süreleri değişir.

7 Aralık 2023 tarihinde yayınlandı, 140 kez okundu

En Çok Okunan Yazılar

  • Çöl
    Çöl
    7 Aralık 2023

    Çöller, genellikle yağışın çok az olduğu veya hiç olmadığı geniş kumlu veya kayalık alanlardır....

  • Okyanuslar ve Denizler
    Okyanuslar ve Denizler
    7 Aralık 2023

    Okyanuslar ve denizler, büyük su kütlelerini kapsayan derin su bölgeleridir. Tuzlu su içerirler ve dünya üzerindeki yüzeyin büyük bir kısmını kaplarla...

  • Mağaralar
    Mağaralar
    7 Aralık 2023

    Mağaralar, genellikle su erozyonu veya kimyasal çözünme sonucu oluşan yer altı boşluklarıdır. Mağaralarda sarkıt ve dikit gibi ilginç kaya oluşumları ...

  • Dağlar
    Dağlar
    7 Aralık 2023

    Dağlar, genellikle tektonik plakaların çarpışması veya ayrılması sonucu oluşan yükseltilmiş arazi şekilleridir. Zirveleri genellikle karla kaplı olabi...

  • Volkanlar
    Volkanlar
    7 Aralık 2023

    Volkanlar, yer kabuğundaki magma ve lavın yüzeye çıkarak oluşturduğu dağ benzeri yapıları ifade eder....

Tüm Yazılar »